Zbiornik Jeziorsko PDF Drukuj Email
Wpisany przez Tomek Przybyliński   
piątek, 28 grudnia 2007 01:00

Położenie: województwo: łódzkie; powiaty: poddębicki, sieradzki / województwo: wielkopolskie; powiat: turecki

Status Ochronny: Rezerwat ornitologiczny “Jeziorsko” - celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych ostoi ptaków wodno - błotnych, w tym licznie występujących gatunków ptaków rzadkich i chronionych.

Powstanie w latach 80-tych zbiornika Jeziorsko miało istotny wpływ na przyrodę całej doliny środkowej Warty. W założeniu, akwen ten miał spełniać m.in. funkcję przeciwpowodziową, przechwytując wiosenne wezbrania rzeki i nie dopuszczając do podtopień w jej dolnym biegu. Funkcję tę niestety spełnił dość dobrze, co odbiło się w pewnym stopniu na zubożeniu awifauny

- pozbawionej wiosennych rozlewisk - Środkowej Warty. Z drugiej strony, sam zbiornik stał się niezwykle ważną [zwłaszcza w środkowej Polsce] ostoją ptaków i to o znaczeniu europejskim, co zaowocowało powołaniem tu rezerwatu ornitologicznego.. Zdecydowała o tym zwłaszcza wysoka liczebność i różnorodność gatunkowa ptaków wodno-błotnych zatrzymujących się tu podczas wędrówek. Potem okazało się, że równie bogaty jest zespół ptaków lęgowych. W tym miejscu warto wspomnieć o kilku najciekawszych i najrzadszych gatunkach.

Ptaki lęgowe

Przynajmniej od 2002 r. gnieżdżą się na cofce zbiornika czaple białe. Liczba par jest bardzo różna i waha się od 1-2 do 12 właśnie w 2002r. Na podkreślenie zasługuje fakt, że jest to jedyne w naszym kraju miejsce gdzie gatunek ten od swojego pojawienia się gniazduje corocznie. Późnym latem pojawiają się ponadto bardzo duże stada nielęgowych osobników i liczebność czapli białych może dochodzić wtedy do 150 os. Prawdopodobnie nieregularnie gnieżdżą się tutaj czasami również ślepowrony, nie mówiąc już o regularnym występowaniu innych ciekawych czapli: bąka i bączka. Innym godnym uwagi gatunkiem lęgowym jest ohar. Co roku 1-2 pary wyprowadzają pisklęta, które przy odrobinie szczęścia można zobaczyć późną wiosną. Na zbiorniku gnieździ się ponadto kilka gatunków rybitw, m.in. istnieją tu co roku spore kolonie rybitw czarnych i białowąsach. Gnieździ się także kilka gatunków siewek, nie wspominając o licznych kaczkach i perkozach. Od kilkunastu lat swoją kolonie mają również kormorany, liczy ona obecnie kilkaset par.

Przeloty

Jednak naprawdę prawdziwe bogactwo ptaków można tu podziwiać podczas przelotów. Jesienią, kiedy poziom wody w zbiorniku opada, pojawiają się ogromne obszary świeżo odsłoniętego dna, płytkie kałuże i wyspy które dosłownie usłane są ptakami. ?Błotko? zwabia ogromne ilości siewkowców, wśród których pojawiają się gatunki stosunkowo rzadko obserwowane na śródlądziu: piaskowiec, biegus rdzawy, kulik mniejszy, szlamnik, płatkonóg szydłodzioby czy ostrygojad. Co roku trafia się jakiś rzadszy gatunek, widziano tu m.in. czajkę towarzyską, szablodzioba, szczudłaka, mornela. Poza tym regularnie widuje się inne rzadkie gatunki ptaków wodno błotnych np. rybitwy wielkodziobe czy czaple nadobne. Jesienią można zobaczyć także ciekawe gatunki z rzędu blaszkodziobych. W listopadzie nietrudno spotkać tzw. kaczki morskie czyli uhle, markaczki, ogorzałki a czasami nawet lodówki. Stosunkowo liczne są też wtedy bielaczki, a najgłębsze partie zbiornika zwabiają niezwykle ciekawą grupę jaką są nury. Jeziorsko stanowi również noclegowisko dla przelotnych, a w niektóre lata również zimujących gęsi. Stwierdzono tu do kilkunastu tys. tych ptaków. Dominują oczywiście gęsi zbożowe, a wiosną również białoczelne, ale obserwowano także szereg ciekawych gatunków (regularnie bernikle białolice, a ponadto pojedyncze bernikle rdzawoszyje, gesi krotkodziobe i śnieżyce).

Szponiaste

Różnorodność i bogactwo awifauny przyciąga wiele gatunków ptaków drapieżnych. Od początku XXI w. w pobliżu Jeziorska gniazdują bieliki, które jednak najłatwiej zobaczyć tu jesienią. W październiku-grudniu notowano zgrupowania liczące ok. 20 orłów. Poza tym w pobliżu zbiornika gnieżdżą się m.in. kobuzy oraz od czasu do czasu błotniaki łąkowe. Wiele gatunków ?drapoli? można tu spotkać podczas przelotów i zimą: błotniaki zbożowe, myszołowy włochate i drzemliki nietrudno zobaczyć późną jesienią na otaczających zbiornik polach i łąkach. We wrześniu widywano do 6 rybołowów jednocześnie. Jeziorsko to chyba najlepsze w woj. łódzkim miejsce żeby zobaczyć sokoła wędrownego. Zazwyczaj we wrześniu i październiku na zbiorniku przebywają przynajmniej pojedyncze osobniki tego gatunku, które co chwile sprawdzają czujność ptaków wodno-błotnych podrywając do lotu ich wielotysięczne stada. Stosunkowo rzadko widuje się tu kanie, orliki krzykliwe czy kobczyki, a do najrzadszych gatunków stwierdzonych na zbiorniku należą kurhannik, orlik grubodzioby i orzeł przedni.

Kierunek zwiedzania

Gdzie konkretnie pojechać, żeby nacieszyć oko tym całym ptasim bogactwem? Wszystko zależy od pory roku, a zwłaszcza od poziomu wody. Jak już wspomniano wcześniej, jesienią poziom wody spada osiągając minimum ok. listopada. Generalnie ptaków najlepiej poszukiwać na tzw. cofce. Jesienią najlepsze są okolice wsi Glinno i Tomisławie (sierpień), Brzeg (wrzesień), Brodnia, Pęczniew i Jeziorsko (październik- listopad). Późną jesienią warto też odwiedzić Miłkowice, Skęczniew, tamę i Siedlątków. Nieco gorzej jest wiosną, kiedy wysoki poziom wody uniemożliwia dotarcie do wielu interesujących miejsc. Wtedy pozostają okolice mostu na Warcie oraz ciągnące się od niego na północ wały przeciwpowodziowe, szczególnie zachodni do przepompowni w Proboszczewicach. Można tez zajrzeć do Tomisławie gdzie w maju-czerwcu zaczynają gniazdować rybitwy białowąse i czarne, a także na stawy w Pęczniewie. Zimą zbiornik prawie całkowicie zamarza, a niewielkie oparzeliska pozostają zazwyczaj w rejonie Pęczniewa i tamy. Miłośnikom drapoli polecamy wtedy wycieczkę w dol. Warty powyżej zbiornika, gdzie można liczyć na oba gatunki myszołowów, błotniaki zbożowe, a czasami na coś jeszcze ciekawszego.

A oto wybrane, najciekawsze gatunki obserwowane na zbiorniku w ostatnich latach:
gęś krótkodzioba (2005: M.Faber), bernikla rdzawoszyja (2005: M.Faber; 2006: A.Winiecki), kazarka rdzawa (2005: P.Minias, Ł.Krajewski, E.Kos), rożeniec (prawdopodobnie lęgowy w 2006: A.Winiecki), kormoran mały (2006: A.Winiecki i inni, T.Janiszewski, M.Faber, T.Przybyliński i inni), czapla biała (lęgowa w: 2004: K.Kaczmarek i inni; 2005: K.Kaczmarek i inni; 2006: P.Minias i inni), orlik grubodzioby (2005: T.Przybyliński), kurhannik (2006: P.Minias, P.Wylegała, Ł.Krajewski), wydrzyk długosterny (2004: P.Minias, A.Kleszcz, M.Mikłos), czajka towarzyska (2006: P.Gębski), batalion (2004: M.Faber), orlica (2006-2008: Ł.Krajewski i inni), rybitwa białowąsa (lęgowa w: 2004: T.Janiszewski i inni; 2005: T.Janiszewski i inni; 2006: T.Janiszewski i inni), rybitwa białoskrzydła (lęgowa w 2006: A.Winiecki), pliszka cytrynowa (lęgowa w 2004: M.Faber i inni; 2006: A.Winiecki), „pliszka brytyjska” (2004: M.Faber; 2006: M. Faber), śnieżyca duża (2006: T.Przybyliński, G.Kielnierowski), kapturnik (2004: M.Faber, S.Dąbrowski, J.Fuss), mewa trójpalczasta (2008: P.Pasikowski),

Poprawiony: środa, 18 listopada 2009 14:03
 

Zbiornik Jeziorsko w Galerii