| Dolina Środkowej Wisły |
 |
 |
 |
| Wpisany przez Paweł Kozanecki |
| wtorek, 04 marca 2008 01:00 |
|
Położenie: województwo: mazowieckie, powiat: płocki Status Ochronny: Rezerwaty Przyrody: Kępa Antonińska, Kępa Rakowska, Kępa Wykowska, Kępy Kazuńskie, Łachy Brzeskie, Ławice Kiełpińskie, Ławice Troszyńskie, Ruska Kępa, Wikliny Wiślane, Wyspy Białobrzeskie, Wyspy Zakrzewskie, Wyspy Zawadowskie, Zakole Zakroczymskie; Obszry Chronionego Krajobrazu: Doliny Rzeki Pilicy i Drzewiczki, Gostynińsko-Gąbiński, Nadwiślański I, Nadwiślański II, Nadwiślański III, Warszawski; teren włączony do sieci Natura 2000 jako część obszaru specjalnej ochrony ptaków - Dolina Środkowej Wisły (PLB 140004) Dolina Środkowej Wisły to obszar ochrony ptaków, obejmujący odcinek Wisły pomiędzy Dęblinem a Płockiem. Na tym odcinku (ponad 200km) rzeka zachowała swój naturalny charakter - dzikiej i nieuregulowanej, z licznymi wyspami - od piaszczystych łach po wyspy porośnięte wierzbą i topolą. Brzegi rzeki na tym odcinku to głównie łąki, pola uprawne i lasy liściaste. W niniejszym tekście postaram się opisać odcinek Wisły pomiędzy Płockiem a Wyszogrodem czyli około 40km rzeki. Na tym obszarze wydzielono sześć rezerwatów (kolejno od Wyszogrodu): Kępa Rakowska - 52°22′45.16″N / 20° 3′53.72″E, pow: 120ha Opisywany odcinek jest atrakcyjny z “ptasiarskiego” punktu widzenia przez cały roku. Jednak w zależności od pory roku można obserwować różne gatunki i w różnych biotopach. Zimą (XI-II) najatrakcyjniejsze dla ptaków są odcinki z niezamarzniętą wodą (przy silnych i długotrwałych mrozach Wisła zamarza cała - ale ostatnimi laty rzadko się to zdarza). Każdy odcinek z wodą okupowany jest przez wielkie stada kaczek (krzyżówki, cyraneczki, płaskonosy, krakwy, czernice, świstuny, głowienki). Wszędzie pełno jest gągołów, nurogęsi i bielaczków. Zimują tu też łyski i kilka gatunków mew. Na niezamarznięte odcinki rzeki zlatują się setki kormoranów a wraz z nimi czaple siwe i białe. Na przybrzeżnych gałęziach często można spotkać czatujące zimorodki. A nad tym całym towarzystwem czuwają bieliki, które są dosłownie wszędzie! Z innych drapieżników, które można spotkać zimą nad Wisłą, na uwagę zasługują myszołowy zwyczajne i włochate. Wczesną wiosną (III-V) Wisła jest jedną wielką “ptasiostardą”. Ptaki lecą na potęgę a wszystkie wyspy i łachy, które powoli wynurzają się z szybko opadających wód Wisły, pełne są odpoczywających pierzastych wędrowców. Można tu w jeden dzień “zaliczyć” większość krajowych rybitw (rzeczne, białoczelne, czarne, białowąse, białoskrzydłe) a także mewy małe. W miejscach gdzie rzeka tworzy płytkie rozlewiska gromadzą się siewki kilkunastu gatunków, czaple białe i siwe oraz kilka gatunków kaczek. W przybrzeżnych zaroślach i zadrzewieniach słychać wiele ptaków śpiewających, m.in.: jarzębatki, potrzeszcze, trznadle, zięby, kapturki i remizy. Późną wiosną i wczesnym latem (V-VII) wiślane wyspy służą mewom (śmieszkom, pospolitym i czarnogłowym), rybitwom (rzecznym i białoczelnym), sieweczkom (rzecznym i obrożnym), ostrygojadom, oharom jako miejsca lęgowe. Na żer przylatują gniazdujące w pobliżu żurawie i bociany czarne. A na przybrzeżnych drzewach słychać wilgi, kukułki i słowiki. Ciągle widać bieliki, myszołowy i powracające z “ciepłych krajów” błotniaki stawowe oraz trzmielojady. W przybrzeżnych skarpach swoje norki mają brzegówki a w prawie każdej zatoczce widać brodźce piskliwe. Wraz z nadejściem sierpnia wzdłuż Wisły ptaki wracają z północy. Wiślane łachy są dla nich doskonałym miejscem do odpoczynku i żerowania. Można tu wtedy spotkać całą paletę siewek (wielkie stada czajek, biegusy, brodźce), żerujące czaple siwe i białe, kormorany,bociany czarne. Intensywnie żerują jaskółki, pliszki i grzywacze. Powoli zbierają się w stada kaczki i łabędzie. Wraz za stadami kaczek, siewek i innej drobnicy ciągną drapieżniki. Często widać błotniaki, myszołowy, można liczyć na bieliki. Późną jesienią na wyspach i nadbrzeżnych polach zbierają się duże stada żurawi i gęsi. Gdzie obserwować? Dostęp do brzegów rzeki na opisywanym odcinku Wisły łatwiejszy jest po lewej stronie gdzie koryto rzeki sąsiaduje z łąkami i polami uprawnymi. Po prawej stronie dostęp do brzegu utrudniają gęste zarośla (tylko gdzieniegdzie wykarczowane przez wędkarzy). Wędrować wzdłuż wałów przeciwpowodziowych można na całej długości opisywanego odcinka. Na dłużej proponuję zatrzymać się w trzech miejscach: Dobrzykowie, Kępie Kamińskiej i Kępie Karolińskiej a zimą także w Płocku koło starego mostu (na obydwu brzegach). Wały przeciwpowodziowe pomiędzy Dobrzykowem a Wyszogrodem. Lewy brzeg - idalne miejsce na dłuuuuugi pieszy spacer lub wycieczkę rowerową. Cały ten odcinek można przemierzyć koroną wału i z niej obserwować podmokłe tereny położone nad brzegiem rzeki lub rozległe łąki i pola uprawne położone z drugiej strony wału. W nadbrzeżnych krzakach i pojedynczych wysokich topolach i wierzbach mamy całą masę gniazdującej ptasiej drobnicy. Wszędzie słychać wilgi i kukułki. Często słychać dziwonię. Obok wałów i na nich żerują dudki. Na łąkach i polach można dostrzec obydwa gatunki bocianów, żurawie oraz polujące myszołowy i błotniaki stawowe. Duże, stare drzewa przyciągają dzięcioły: duże, czarne, zielone, dzięciołki oraz krętogłowy. Tereny te są atrakcyjne przez cały rok. Prawy brzeg - gatunki podobne co na przeciwległym brzegu ale więcej tu starorzeczy atrakcyjnych dla lęgowych kaczek. Ciekawe miejsca to Kępa Wykowska oraz Kępa Polska. Dobrzyków (N 52 28 13 51 / E 19 46 13 58) - W miejscowości Dobrzyków (ok 10km od Płocka) z drogi numer 575 w okolicach cmentarza skręcamy w kierunku wałów przeciwpowodziowych. Wąską, asfaltową drogą, prowadzącą przez stalowy, zielony mostek dojeżdżamy (ok.300m) do wałów. Skręcamy w prawo i drogą wzdłuż wału jedziemy ok 1km do miejsca, w którym droga odchodzi lekko od wału. Tu możemy przejść przez wał i dróżką prowadzącą przez krzaki po ok.100metrach dojdziemy do brzegu. Mamy z tego miejsca doskonały widok na dużą, podłużną wyspę oddaloną od brzegu ok.300m. Wyspa ta wiosną zamienia się w kolonię śmieszek (ok.1000 gniazd). Razem z nimi gnieżdżą się mewy pospolite, mewy czarnogłowe, rybitwy rzeczne, rybitwy białoczelne oraz dwa gatunki sieweczek. Poza sezonem lęgowym łacha jest miejscem żerowania i odpoczynku dla gęsi, kaczek, czapli, żurawi, nurogęsi i sporadycznie siewek. Wiosną pojawia się tu dużo rybitw kilku gatunków oraz po kilkanaście oharów. Kępa Kamińska (N 52 25 59 73 / E 19 55 48 68) - Dojazd w to miejsce jest dość… hmmm..trudny. Najlepiej, jadąc drogą numer 575, skręcić w miejscowości Wymyśle na Juliszew. potem jadąc ok 8km prosto asfaltem mijamy Juliszew i Nowosiadło. Skręcamy w lewo na Rybaki (drogowskaz) i wzdłuż sadu (po lewej stronie) dojedziemy do drogi z płyt betonowych. Skręcamy w lewo i po 1500 metrach dojeżdżamy do wałów przeciwpowodziowych. Skręcamy ostro w prawo, po ok.200metrach przejeżdżamy przez wały i polną drogą odchodzącą prostopadle od wałów dojedziemy do brzegu. I stąd mamy przepiękny widok na bardzo duże rozlewisko Wisły. W zależności od stanu wody zobaczymy kilkanaście łach i wysp, rozdzielonych płytkimi rozlewiskami. Wczesną wiosną łachy są “gołe” a latem mocno zarośnięte wikliną i zielskiem. Jesienią, po sezonie lęgowym, przy niskim stanie wody można suchą nogą obejść łachy. Wśród wysokich zarośli wikliny ukrywają się małe oczka wodno-błotne, na których żerują ptaki. Oczka te są z reguły niewidoczne z brzegu. Kępa Karolińska (N 52 24 32 83 / E 19 58 29 92) - Położona ok.4km w górę rzeki od Kępy Kamińskiej (dojazd wzdłuż wału). Jest to kilka dużych piaszczystych łach, które często znikają pod wodą. Jest też jedna duża, porośnięta krzakami i drzewami wyspa. Tu próbują gniazdować rybitwy rzeczne i białoczelne, żerują ostrygojady i sieweczki. Wiosną i jesienią łachy są idealnym miejscem wypoczynkowym dla stad siewek, kaczek i mew. Jest to też miejsce, w którym można obserwować polujące drapieżniki: bieliki, kobuzy, myszołowy, błotniaki stawowe i rybołowy. Płock - Wisła w Płocku najciekawsza jest późną jesienią i zimą. Wtedy w porcie położonym po lewej stronie Wisły, tuz przy starym moście (N 52 31 49 44 E 19 41 23 38) można spotkać duże stada łabędzi niemych, łysek, krzyżówek i nurogęsi. Można tu spotkać także czaple siwe, kormorany, nury i perkozki. Po prawej stronie rzeki, u podnóża skarpy, za amfiteatrem jest plaża miejska tzw. Sobótka (N 52 32 36 96 E 19 40 53 58). Jesienią i zimą na plaży gromadzą się duże stada mew. Przyzwyczajone do spacerujących płocczan dają się podejść na bliską odległość pozwalającą na swobodne przeglądanie stada (nawet kilkuset osobników). Można tu spotkać śmieszki, mewy pospolite, srebrzyste, białogłowe, romańskie, siodłate i żółtonogie. A oto wybrane, najciekawsze gatunki obserwowane w opisywanej części Doliniy w ostatnich latach: |
| Poprawiony: środa, 18 listopada 2009 23:45 |